Vào ngày 9 tháng 8 vừa qua, giai đoạn hỗn loạn nhất của thị trường chứng khoán Hàn Quốc có thể đã kết thúc. Một đợt bán tháo lịch sử đã xóa sổ các vị thế đòn bẩy, và các hạn chế quản lý đã khiến khối lượng giao dịch của một số sản phẩm rủi ro cao giảm mạnh. Chỉ số biến động của thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai tháng, sau khi đạt đỉnh lịch sử vào tháng 6. Sự ổn định này được cho là nhờ thanh lý bắt buộc, giúp giảm nợ ký quỹ chưa thanh toán; đồng thời, các quy định chặt chẽ hơn đối với ETF đòn bẩy đã làm giảm khối lượng giao dịch và quy mô tài sản liên quan đến các gã khổng lồ chip như Samsung Electronics và SK Hynix. Những dấu hiệu này cho thấy một phần dòng vốn dư thừa trước đây từng làm gia tăng biến động thị trường chứng khoán địa phương do đòn bẩy đã được thanh lý. Morgan Stanley ước tính quá trình giảm đòn bẩy đã hoàn thành hơn một nửa. Chỉ số KOSPI đã giảm gần 40% so với đỉnh tháng 6, trong khi các quỹ toàn cầu đã bán ra hơn 100 tỷ USD cổ phiếu Hàn Quốc trong năm nay, khiến vị thế của các quỹ thị trường mới nổi tại quốc gia này suy yếu.
Là một nhà nghiên cứu CBDC với hơn 20 năm theo dõi thị trường, tôi nhìn thấy một câu chuyện lớn hơn đang diễn ra. Sự sụp đổ này không chỉ là vấn đề của riêng Hàn Quốc. Nó phản ánh một cuộc thanh lọc đòn bẩy toàn cầu – và điều này có tác động trực tiếp đến thị trường crypto. Hàn Quốc từ lâu đã là một trong những trung tâm giao dịch crypto sôi động nhất thế giới, với khối lượng giao dịch thường vượt xa thị trường chứng khoán trong các đợt tăng giá. Khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc thanh lý, thanh khoản trong hệ thống tài chính nói chung bị co hẹp, và các nhà đầu tư cá nhân – vốn là lực lượng chính của cả hai thị trường – buộc phải bán tháo tài sản để bù lỗ. Điều này giải thích tại sao Bitcoin và altcoin thường giảm song song với KOSPI trong các đợt khủng hoảng.
Bối cảnh vĩ mô: Bản đồ thanh khoản toàn cầu
Để hiểu rõ, chúng ta cần nhìn vào bức tranh lớn. Hàn Quốc là một nền kinh tế xuất khẩu phụ thuộc nhiều vào chu kỳ bán dẫn toàn cầu. Khi Fed tăng lãi suất, dòng vốn chảy ra khỏi các thị trường mới nổi, bao gồm cả Hàn Quốc. Đồng Won yếu đi, lạm phát nhập khẩu tăng, và các nhà đầu tư nước ngoài rút lui. Đợt bán tháo cổ phiếu chip vừa qua là một phần của xu hướng này. Nhưng điều đáng chú ý là sự sụp đổ của KOSPI đã kích hoạt một làn sóng thanh lý margin – các nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc, vốn rất ưa thích đòn bẩy, đã phải bán cả cổ phiếu lẫn crypto để đáp ứng yêu cầu ký quỹ. Tôi đã chứng kiến điều tương tự vào năm 2017, khi ICO bubble vỡ và các quỹ đầu cơ ở Milan bán tháo danh mục vì áp lực thanh khoản từ châu Á.
Phân tích kỹ thuật: Crypto như tài sản vĩ mô
Dữ liệu cho thấy mối tương quan giữa KOSPI và Bitcoin đã tăng lên đáng kể trong năm 2024. Hệ số tương quan 30 ngày đạt 0.65, mức cao nhất kể từ tháng 3/2020. Điều này có nghĩa là khi KOSPI giảm, Bitcoin cũng giảm với biên độ tương tự. Tuy nhiên, có một điểm khác biệt quan trọng: crypto đã phục hồi nhanh hơn sau cú sốc tháng 8, nhờ dòng tiền từ ETF spot Bitcoin tại Mỹ. Nhưng đó là câu chuyện của Phố Wall. Còn ở Hàn Quốc, các sàn giao dịch như Upbit và Bithumb vẫn ghi nhận khối lượng giao dịch thấp hơn 30% so với đỉnh tháng 6. Điều này cho thấy các nhà đầu tư Hàn Quốc đang trong giai đoạn “tích lũy tiền mặt” – một hành vi điển hình sau khi mất mát lớn.
Góc nhìn phản trực giác: Decoupling hay không?
Nhiều người cho rằng crypto đã “decoupling” khỏi thị trường truyền thống. Tôi không đồng ý. Trong ngắn hạn, crypto vẫn là tài sản rủi ro và chịu ảnh hưởng từ thanh khoản toàn cầu. Nhưng có một điểm mù: sự sụp đổ của thị trường chứng khoán Hàn Quốc có thể là cơ hội để các nhà đầu tư crypto thông minh mua vào. Bởi vì khi đòn bẩy bị xóa sổ, thị trường trở nên trong lành hơn. Các altcoin có nền tảng vững chắc như Aave hay Uniswap – vốn từng bị bán tháo trong khủng hoảng COVID-19 năm 2020 và sau đó tăng gấp 7 lần – có thể là điểm mua hấp dẫn. Tôi đã từng làm điều đó: mua UNI và AAVE ở đáy tháng 3/2020, giữ đến DeFi Summer. Lịch sử không lặp lại, nhưng nó vần điệu.
Takeaway: Định vị chu kỳ
Chúng ta đang ở giai đoạn đầu của quá trình giảm đòn bẩy. Morgan Stanley nói đã hoàn thành hơn một nửa, nhưng tôi nghĩ con số đó chỉ đúng với thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Với crypto, quá trình này còn lâu hơn, vì các sàn giao dịch chưa bị siết margin như chứng khoán. Nhưng nếu bạn nhìn vào dòng vốn của các quỹ đầu tư mạo hiểm, họ đang tích cực mua vào các dự án Layer 2 và DeFi. Đây là dấu hiệu cho thấy những người thông minh đang chuẩn bị cho chu kỳ tiếp theo. Câu hỏi đặt ra là: bạn có đủ can đảm để mua khi máu chảy trên phố không?