Tôi vẫn nhớ buổi tối tháng 8 năm 2022, khi ngồi trong quán cà phê nhỏ ở Lagos, xem TVL của giao thức DeFi mà tôi theo dõi giảm từ 2.5 ETH xuống còn 0.3 ETH chỉ sau một tuần. Cảm giác đó giống như nhìn một con tàu đang chìm mà không có phao cứu sinh. Nhưng hôm nay, tôi đọc được một báo cáo từ Hàn Quốc khiến tôi giật mình: giới siêu giàu nước này – những người sở hữu tài sản tài chính trên 10 tỷ won – đang đổ tiền vào các quỹ ETF đòn bẩy tập trung vào Samsung Electronics và SK Hynix. Không phải vài trăm tỷ won, mà là hàng nghìn tỷ won. Và họ không đơn độc: nhóm nhà đầu tư 40 tuổi cũng lao vào với tỷ lệ đòn bẩy cao ngất.
Tách mình khỏi mã nguồn để tìm lại lý do tồn tại. Điều gì khiến những người giàu nhất, thông thái nhất Hàn Quốc đặt cược toàn bộ danh mục vào hai cổ phiếu bán dẫn, qua kênh ETF đòn bẩy – thứ mà bất kỳ nhà quản lý rủi ro nào cũng sẽ gọi là “sự điên rồ”? Trong thế giới Web3, tôi đã chứng kiến những “whale” làm điều tương tự: bỏ toàn bộ ETH vào một pool thanh khoản duy nhất, hoặc long BTC với ký quỹ 10x. Kết quả? Một số trở thành huyền thoại, số khác mất trắng. Vậy bài học từ Hàn Quốc là gì?
Bối cảnh: Báo cáo từ Korea Financial Investment Association cho thấy, tính đến cuối tháng 5 năm 2025, tổng giá trị đầu tư vào các ETF đòn bẩy và ETF ngược tập trung vào Samsung và SK Hynix đã vượt 3.2 tỷ USD. Trong đó, 62% thuộc về các nhà đầu tư có tài sản trên 100 tỷ won. Điều này không chỉ là một xu hướng đầu tư – nó là một tuyên ngôn về niềm tin vào một siêu chu kỳ bộ nhớ, được thúc đẩy bởi nhu cầu HBM (High Bandwidth Memory) cho AI. Nhưng trong lịch sử, bộ nhớ là một trong những ngành có tính chu kỳ khốc liệt nhất. Một lần nữa, con người lại đặt cược vào “lần này sẽ khác”.
Phân tích kỹ thuật & giá trị cốt lõi: Hãy nhìn vào cấu trúc của chính các ETF này. Samsung và SK Hynix hiện là hai nhà sản xuất duy nhất có thể cung cấp HBM3E cho NVIDIA và AMD. HBM là sản phẩm có giá trị gia tăng cao, chiếm tới 30-40% chi phí của một GPU AI. Nếu AI tiếp tục bùng nổ, nhu cầu HBM có thể tăng gấp 5 lần trong 2 năm tới. Các quỹ ETF đòn bẩy cho phép nhà đầu tư nhân đôi hoặc nhân ba lợi nhuận tiềm năng. Nhưng đằng sau sự hào nhoáng, hãy nhìn vào dữ liệu: tỷ lệ nắm giữ của các nhà đầu tư cá nhân trong các ETF này đã tăng từ 15% lên 41% trong quý I/2025, với phần lớn đến từ nhóm 40-49 tuổi – những người thường có ít kinh nghiệm và dễ bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng đám đông. Đây không còn là đầu tư, mà là một canh bạc niềm tin vào sự bất tử của chu kỳ công nghệ.
Góc nhìn phản trực giác: Trong khi mọi người đều nói về cơ hội, tôi thấy một điểm mù lớn: tính thanh khoản của các ETF đòn bẩy khi thị trường đảo chiều. Không giống như cổ phiếu cơ bản, các ETF đòn bẩy sử dụng phái sinh và có cơ chế tái cân bằng hàng ngày. Trong một đợt sụt giảm 20% của Samsung, một ETF 2x sẽ mất 40%, nhưng nếu thị trường phục hồi 25%, ETF 2x chỉ tăng 50% – không đủ để bù đắp. Điều này tạo ra một “khoảng cách phân rã” (decay) mà nhiều nhà đầu tư bỏ lỡ. Hơn nữa, sự tập trung quá mức vào hai cổ phiếu giống như đặt tất cả trứng vào một giỏ, trong khi ngành bán dẫn có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố địa chính trị không thể lường trước. Nghệ thuật Lagos không cần xin phép để lên chuỗi, nhưng ở đây, họ đang xin phép sự biến động của thị trường.
Takeaway: Từ góc nhìn của một người đã từng chứng kiến những cộng đồng DeFi sụp đổ vì cùng một kiểu “crowded trade”, tôi có thể nói rằng làn sóng đầu tư này vừa là cơ hội vừa là bẫy. Nó phản ánh một niềm tin sâu sắc vào sự thống trị của Hàn Quốc trong cuộc cách mạng AI. Nhưng nếu có một bài học từ blockchain, đó là: không có gì mãi mãi đi lên. Hãy nhìn vào TVL của các giao thức DeFi trong mùa đông crypto – 90% trong số đó biến mất. Liệu các ETF đòn bẩy Hàn Quốc có trở thành “Terra Luna” tiếp theo của thị trường chứng khoán? Hay họ sẽ là những người chiến thắng vĩ đại? Chỉ có thời gian trả lời, nhưng tôi sẽ không đặt cược toàn bộ danh mục vào một kịch bản duy nhất.