Làn sóng chuyển tiền từ Nhà Trắng: AI Quốc gia và cơ hội ẩn cho tiền điện tử
Học viện
|
Lý Tuệ
|
Đầu tháng này, WSJ đưa tin Nhà Trắng đã quyết định chuyển hàng tỷ đô la từ các quỹ nghiên cứu đại học sang các dự án AI quốc gia, đồng thời yêu cầu một cơ chế kiểm duyệt liên bang đối với các mô hình AI tiên tiến trước ngày 31/7. Tin tức nhanh nhưng độ rung chấn đủ để làm rung chuyển cả Wall Street và thế giới crypto. — Root: Kinh nghiệm phát hiện lỗ hổng trong hợp đồng ICO năm 2017 dạy tôi rằng: khi chính phủ bắt đầu in tiền vào một lĩnh vực, hãy tìm nơi dòng vốn rò rỉ ra ngoài. Lần này, cái rò rỉ đó có thể là DePIN, GPU mining, và những blockchain AI phi tập trung.
Bối cảnh? Chúng ta đang ở giữa một chu kỳ đi ngang của thị trường crypto, nơi mọi con mắt đổ dồn vào ETF Bitcoin và những câu chuyện Layer 2. Nhưng đằng sau đó, một nguồn lực lớn hơn nhiều đang chuyển dịch: chính phủ Hoa Kỳ quyết định trở thành ‘khách hàng AI’ lớn nhất thế giới. Họ lấy tiền từ các phòng thí nghiệm đại học, nơi vốn là cái nôi của những đột phá khoa học cơ bản, và dồn vào các trung tâm tính toán hiệu năng cao, các hợp đồng quốc phòng, và các startup AI phục vụ an ninh quốc gia. Mỗi mùa hè DeFi đều có một yield farm ẩn – lần này, yield farm đó nằm ở các hợp đồng chính phủ.
Phần Core, tôi sẽ phân tích ba tác động tức thì: Thứ nhất, dòng tiền khổng lồ sẽ đổ vào GPU và hạ tầng. Với hàng chục ngàn chip H100 được đặt hàng, giá card đồ họa trên thị trường thứ cấp có thể bị đẩy lên, ảnh hưởng đến các thợ đào Ethereum Classic hay Monero? Không, vì những GPU đó không dùng cho PoW nữa, nhưng nó tạo ra một cuộc chiến giành tài nguyên tính toán. Các dự án DePIN như Render Network hay Akash Network sẽ hưởng lợi khi nhu cầu thuê GPU từ các công ty AI vượt quá cung. Theo dữ liệu từ Messari, doanh thu của Render Network đã tăng 40% trong tháng trước, nhưng với sự can thiệp của chính phủ, con số đó có thể nhân ba. Thứ hai, sự kiểm duyệt liên bang đối với mô hình AI tiên tiến là một tín hiệu red flag cho những ai tin vào mã nguồn mở. Chính phủ sẽ yêu cầu các mô hình phải được phê duyệt trước khi phát hành, đồng nghĩa với việc các dự án AI phi tập trung như Bittensor (TAO) hay Fetch.ai (FET) sẽ trở thành ‘thiên đường’ cho những nhà phát triển muốn tránh sự giám sát. Đây là một cơ hội lớn cho token của họ, nhưng cũng là rủi ro pháp lý nếu Mỹ mở rộng quyền tài phán. Thứ ba, sự chuyển dịch này sẽ làm thay đổi cán cân quyền lực giữa các Layer 1 và Layer 2. Khi chính phủ chọn những blockchain ‘được phép’ (permissioned) cho các ứng dụng quốc phòng, những chain như Hyperledger hay Polygon Edge sẽ được ưu ái hơn so với Ethereum công khai. : kinh nghiệm của kẻ theo dõi cuộc đua DeFi Summer 2020 cho tôi thấy: khi dòng tiền lớn đổ vào một ngách, hãy đi theo ngách đó.
Contrarian angle: Điều mà hầu hết bài báo bỏ qua là mặt trái của sự tập trung hóa. Chính phủ Mỹ đang tạo ra một ‘AI quốc gia’ giống như cách họ từng tạo ra ARPANET – mạng tiền thân của Internet. Nhưng ARPANET là phi tập trung, còn AI quốc gia này sẽ là trung tâm. Nó rút cạn nguồn lực từ các trường đại học, nơi sản sinh ra những ý tưởng đột phá như Transformer (nền tảng của GPT). Trong dài hạn, điều này có thể làm suy yếu hệ sinh thái nghiên cứu cơ bản, và khi khoa học cơ bản yếu đi, toàn bộ ngành crypto – vốn dựa trên mật mã học, lý thuyết trò chơi – cũng sẽ chịu ảnh hưởng. Tôi đã từng mất 5000 USD vào một dự án NFT scam vì FOMO, và bài học đó nhắc tôi rằng: sự can thiệp của chính phủ không bao giờ là miễn phí. Nó luôn đi kèm với một cái giá về tự do sáng tạo.
Takeaway: Khi tôi viết bài này, giá TAO đã tăng 12% trong 24h, và các pool thanh khoản trên Uniswap cho token Render đang có volume cao nhất kể từ tháng 3. Nhưng câu hỏi thực sự không phải là ‘có nên mua hay không’, mà là: liệu một hệ thống AI tập trung dưới sự kiểm soát của nhà nước có thể tồn tại song song với một hệ thống crypto phi tập trung? Hay chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc chiến mới giữa ‘AI có giấy phép’ và ‘AI không giấy phép’? Tôi đặt cược vào cái sau, nhưng tôi cũng sẽ luôn giữ một phần danh mục để hedging với rủi ro chính sách. Đây mới chỉ là màn đầu của vở kịch ‘Chính phủ vs. Crypto’ – hãy theo dõi các phiên điều trần tại Quốc hội vào tháng 7, nơi các CEO của OpenAI và Anthropic sẽ phải giải thích về mối quan hệ của họ với chính quyền.